Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση (ΓΟΠ)

Γράφτηκε από τον/την Super User on . Posted in Παθήσεις

Στο κατώτερο τμήμα του οισοφάγου υπάρχει μια σύνθετη ανατομική δομή που ονομάζεται κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας. Ο σφιγκτήρας αυτός φυσιολογικά, κλείνει μετά την κατάποση, προκειμένου να αποτρέψει την παλινδρόμηση του περιεχομένου του στομάχου προς τον οισοφάγο. Όταν ο σφιγκτήρας αυτός δεν λειτουργεί φυσιολογικά, τότε  το καυστικό περιεχόμενο του στομάχου (υψηλές ποσότητες οξέος, ενίοτε και χολής), κινείται ανάδρομα και εισέρχεται στον οισοφάγο, ή ακόμα και στους πνεύμονες με αποτέλεσμα είτε τον ερεθισμό τους, ή και μόνιμες βλάβες (εμφάνιση καρκίνου).

Συχνή, ή μόνιμη παλινδρόμηση, οδηγεί στην εμφάνιση της νόσου της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης (ΓΟΠ). Τα κύρια συμπτώματα της ΓΟΠ είναι ο πόνος στο στήθος, αίσθημα ¨καψίματος¨ πίσω από το στέρνο («καούρα») ή ακόμα και στο επιγάστριο. Όταν τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, ή επηρεάζουν τις καθημερινές μας δραστηριότητες, τότε θεωρείται ότι πάσχουμε από τη νόσο. Άλλα συμπτώματα είναι η ξινή γεύση που μπορεί να έχουμε στο στόμα, λόξιγκας, ο ξηρός βήχας ή ακόμα και η εμφάνιση βρογχικού άσθματος ή πνευμονίας (από σταγονίδια γαστρικού περιεχομένου που παλινδρομώντας, εισέρχονται στις αναπνευστικές μας οδούς) , και η διάβρωση του πίσω μέρους των δοντιών μας.
Ουσίες που επηρεάζουν τη λειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα προκαλώντας παλινδρόμηση είναι η νικοτίνη, η περίσσεια λίπους ή καρυκευμάτων στο φαγητό, τα οινοπνευμάτωση ποτά, η καφεΐνη, η σοκολάτα. Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της ΓΟΠ είναι η παχυσαρκία, η εγκυμοσύνη, το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η καθυστερημένη κένωση του στομάχου, η έντονη άσκηση, το βρογχικό άσθμα, νόσοι του συνδετικού ιστού (σκληρόδερμα), το σύνδρομο Zollinger-Ellison, η διαφραγματοκήλη. Όσον αφορά τη διαφραγματοκήλη, τμήμα του στομάχου εισέρχεται από την κοιλιά προς τον θώρακα. Υπάρχουν κυρίως δύο είδη διαφραγματοκήλης: η ολισθαίνουσα και η παραοισοφαγική.

Η χρόνια φλεγμονή του οισοφάγου μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές όπως:
-    Στένωση του οισοφάγου
-    Έλκος του οισοφάγου
-    Προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις (οισοφάγος Barrett)
-    Καρκίνος οισοφάγου (αδενοκαρκίνωμα)

    Όσον αφορά το διαγνωστικό πρωτόκολλο της νόσου, αυτό περιλαμβάνει
-    Λήψη καλού ιστορικού από τον θεράποντα
-    Οισοφάγο/γαστροσκόπηση με πιθανή λήψη βιοψιών
-    Βαριούχο γεύμα – προκειμένου ακτινοσκοπικά να γίνει απεικόνιση της θέσης του στομάχου και του οισοφάγου και των καταποτικών κινήσεων
-    Μανομετρία προκειμένου να μελετηθεί η κινητικότητα του οισοφάγου και ειδικά η επάρκεια του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα
-    pΗ – μετρία προκειμένου να μελετηθεί η ποσότητα οξέος που παλινδρομεί προς τον οισοφάγο   
Η φαρμακευτική θεραπεία της ΓΟΠ είναι συμπτωματική – δηλαδή τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα, αλλά δεν θεραπεύουν τη νόσο. Τα σκευάσματα αυτά δρουν προκαλώντας είτε ελάττωση της γαστρικής έκκρισης του στομάχου (H2 receptor blockers, proton pump inhibitors), ή προωθώντας την γρήγορη κένωση του στομάχου από τις τροφές με παράλληλη αύξηση της δύναμης σύγκλισης του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα (προκινητικά φάρμακα). Πολλές φορές τα φάρμακα αυτά χορηγούνται σε συνδυασμό προκειμένου να επιτύχουν καλύτερα αποτελέσματα.
Συνήθως η φαρμακευτική αγωγή επαρκεί για τον έλεγχο της ΓΟΠ. Όταν όμως τα συμπτώματα δεν υποχωρούν με τα προαναφερθέντα σκευάσματα, τότε η οριστική θεραπεία είναι η χειρουργική.
Η χειρουργική επέμβαση γίνεται προκειμένου να δημιουργηθεί ένας νέος οισοφαγικός σφιγκτήρας – και να αναταχθεί (σε περίπτωση διαφραγματοκήλης), ο στόμαχος εκ νέου στην κοιλιά. Ενώ παλαιότερα χρησιμοποιήθηκαν πολλές τεχνικές προκειμένου να γίνει αυτό, από το 1990 κι έπειτα, και ειδικά με την όλο και μεγαλύτερη εξέλιξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, οι επικρατέστερες τεχνικές σήμερα είναι οι λαπαροσκοπικές θολοπλαστικές (τύλιγμα του θόλου του στομάχου γύρω από τον κατώτερο οισοφάγο) κατά Nissen (θολοπλαστική 3600) και κατά Toupet (θολοπλαστική 2700)

Όταν η επέμβαση γίνεται από εξειδικευμένους χειρουργούς – με την ενδεδειγμένη τεχνική, το ποσοστό επιτυχίας ανέρχεται στο 90% - Με αυτό εννοούμε την απαλλαγή των ασθενών τόσο από τα φάρμακα, όσο φυσικά και από τα συμπτώματα της νόσου.